بررسی نقش هوش هیجانی معلمان در مدیریت اثربخش کلاس و ارتقای یادگیری دانش‌آموزان

هوش هیجانی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اساسی شایستگی حرفه‌ای معلمان، نقش مهمی در کیفیت مدیریت کلاس درس و بهبود فرایند یادگیری دانش‌آموزان ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش هیجانی معلمان در مدیریت اثربخش کلاس و ارتقای یادگیری دانش‌آموزان انجام شده است. این مطالعه از نوع مروری بوده و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، مقالات علمی داخلی و خارجی و پژوهش‌های معتبر حوزه روان‌شناسی تربیتی و مدیریت آموزشی تدوین شده است. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد معلمانی که از سطح بالاتری از هوش هیجانی برخوردارند، توانایی بیشتری در کنترل هیجان‌ها، برقراری ارتباط مؤثر، حل تعارضات کلاسی، ایجاد انگیزه و مدیریت رفتار دانش‌آموزان دارند. همچنین این ویژگی موجب شکل‌گیری فضای عاطفی مثبت در کلاس، افزایش مشارکت یادگیرندگان و تقویت عملکرد تحصیلی آنان می‌شود. یافته‌ها بیانگر آن است که مؤلفه‌هایی مانند خودآگاهی، خودتنظیمی، همدلی و مهارت‌های اجتماعی، بیشترین تأثیر را بر کیفیت تعاملات آموزشی و موفقیت فرایند تدریس دارند. در نهایت می‌توان نتیجه گرفت که توجه به آموزش و تقویت هوش هیجانی در برنامه‌های تربیت معلم و دوره‌های توانمندسازی حرفه‌ای، زمینه ارتقای کیفیت آموزش، کاهش تنش‌های کلاسی و افزایش یادگیری پایدار دانش‌آموزان را فراهم می‌سازد.

Emotional intelligence, as a core component of teachers’ professional competence, plays a significant role in the quality of classroom management and the improvement of the student learning process. The present study aims to examine the role of teachers’ emotional intelligence in effective classroom management and the enhancement of student learning. This study is a literature review, compiled using library resources, domestic and international scientific articles, and valid research in the fields of educational psychology and educational management. The findings indicate that teachers with higher levels of emotional intelligence possess a greater ability to regulate emotions, establish effective communication, resolve classroom conflicts, motivate students, and manage student behavior. Furthermore, this characteristic facilitates the formation of a positive emotional atmosphere in the classroom, increases learner participation, and strengthens students’ academic performance. The findings suggest that components such as self-awareness, self-regulation, empathy, and social skills have the most significant impact on the quality of educational interactions and the success of the teaching process. Ultimately, it can be concluded that prioritizing the training and reinforcement of emotional intelligence within teacher education programs and professional development courses provides a foundation for enhancing the quality of education, reducing classroom tensions, and increasing sustainable student learning