خودآگاهی تحصیلی دانش‌آموزان؛ تبیین نقش آن در موفقیت آموزشی و یادگیری خودراهبر

خودآگاهی تحصیلی یکی از مؤلفه‌های بنیادین در فرایند یادگیری دانش‌آموزان به شمار می‌آید که نقش مهمی در شناخت توانایی‌ها، ضعف‌ها، علایق، اهداف و راهبردهای یادگیری آنان ایفا می‌کند. این سازه، دانش‌آموز را قادر می‌سازد تا با درک دقیق‌تری از وضعیت شناختی، هیجانی و رفتاری خود، در مسیر یادگیری تصمیم‌های آگاهانه‌تری اتخاذ کند و مسئولیت بیشتری نسبت به فرایند پیشرفت تحصیلی خویش بپذیرد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که خودآگاهی تحصیلی با بهبود عملکرد آموزشی، افزایش انگیزش درونی، تقویت خودتنظیمی، ارتقای پشتکار و کاهش اضطراب تحصیلی رابطه‌ای معنادار دارد. از سوی دیگر، یادگیری خودراهبر به‌عنوان رویکردی فعال و دانش‌آموزمحور، مستلزم آن است که فرد بتواند اهداف یادگیری خود را تعیین کند، منابع مناسب را شناسایی نماید، پیشرفت خود را پایش کند و در صورت نیاز، راهبردهای خود را اصلاح نماید. در این میان، خودآگاهی تحصیلی بستر اصلی شکل‌گیری چنین فرایندی محسوب می‌شود.

Academic self-awareness is one of the fundamental components in the learning process of students, which plays an important role in recognizing their abilities, weaknesses, interests, goals, and learning strategies. This construct enables students to make more informed decisions in the learning process by understanding their cognitive, emotional, and behavioral states more accurately and to take more responsibility for their academic progress. Research shows that academic self-awareness has a significant relationship with improving educational performance, increasing intrinsic motivation, strengthening self-regulation, promoting perseverance, and reducing academic anxiety. On the other hand, self-directed learning, as an active and student-centered approach, requires that the individual be able to determine their learning goals, identify appropriate resources, monitor their progress, and modify their strategies if necessary. In this regard, academic self-awareness is the main platform for the formation of such a process.