تاریخ انتشار: 1405
محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی
دوره 3، شماره 6
بازدید: 34
زبان: فارسی
مدرسه تنها محیطی برای انتقال دانش و مهارت‌های درسی نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین بسترهای شکل‌گیری ویژگی‌هایی است که دانش‌آموزان در زندگی فردی، اجتماعی و حرفه‌ای خود به آن نیاز خواهند داشت. استقلال، توانایی تصمیم‌گیری، احساس مسئولیت، مشارکت اجتماعی و توانایی تنظیم رفتار از جمله شایستگی‌هایی هستند که بخش مهمی از آن‌ها در جریان تجربه روزمره دانش‌آموز در مدرسه شکل می‌گیرند. شیوه‌ای که مدرسه از طریق آن قوانین را وضع می‌کند، با خطاهای دانش‌آموز برخورد می‌کند، فرصت انتخاب در اختیار او قرار می‌دهد، مسئولیت‌ها را واگذار می‌کند، به نظر او گوش می‌دهد و میان کنترل و آزادی تعادل برقرار می‌سازد، می‌تواند بر نحوه رشد این شایستگی‌ها اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با رویکرد مروری ـ تحلیلی، پیامدهای شیوه‌های تربیتی مدرسه بر استقلال، تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان را بررسی می‌کند. در این مقاله، مفاهیم استقلال و خودمختاری، عاملیت دانش‌آموز، تصمیم‌گیری، مسئولیت‌پذیری، انضباط تربیتی، مشارکت دانش‌آموزی و حمایت از خودمختاری تبیین شده و سپس پیامدهای شیوه‌های کنترل‌گرایانه، حمایتگرانه و مشارکت‌محور مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد حمایت از خودمختاری به معنای حذف ساختار، قانون و نظارت نیست؛ بلکه زمانی بیشترین کارآمدی را دارد که در کنار ساختار روشن، انتظارات مشخص، بازخورد و حمایت رابطه‌ای قرار گیرد. یک فراتحلیل شامل ۱۵۳ مطالعه و بیش از ۲۱۳ هزار نفر نشان داده است که حمایت ادراک‌شده از خودمختاری با انگیزش خودمختار، مشارکت، اهداف تسلط، یادگیری خودتنظیمی، باورهای تحصیلی و عملکرد آموزشی رابطه مثبت دارد، هرچند شدت این روابط در پیامدهای مختلف یکسان نیست. همچنین پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند که آموزش معلمان برای استفاده از شیوه‌های حمایتگر خودمختاری می‌تواند در طول سال تحصیلی به افزایش رضایت نیازهای روانشناختی و رفتارهای اجتماعی مثبت دانش‌آموزان منجر شود.
نصیری، لیلا ; کرداری پور، زهرا ; درودی، نازنین زهرا ; وثوقی، هاجر.(1405).بررسی پیامدهای شیوه‌های تربیتی مدرسه بر استقلال، تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(6).