تاریخ انتشار: 1405
محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی
دوره 3، شماره 6
بازدید: 41
زبان: فارسی
دوران نوجوانی یکی از مهم‌ترین مراحل رشد انسان است که با تغییرات گسترده جسمانی، روانی، عاطفی، اجتماعی، شناختی و اخلاقی همراه می‌شود. نوجوان در این دوره از یک سو به استقلال، هویت‌یابی، تجربه کردن، برقراری ارتباط با همسالان و پذیرفته‌شدن در گروه نیاز دارد و از سوی دیگر همچنان به امنیت، محبت، حمایت، هدایت و ارتباط عاطفی با خانواده و مدرسه وابسته است. پیچیدگی این مرحله موجب می‌شود که برخی نوجوانان در برابر مشکلاتی مانند اضطراب، تعارض خانوادگی، افت تحصیلی، انزوای اجتماعی، استفاده افراطی از فضای مجازی و برخی رفتارهای پرخطر آسیب‌پذیر شوند. در مقابل، وجود روابط سالم خانوادگی، احساس تعلق، عزت‌نفس، مهارت‌های زندگی، حمایت مدرسه، فعالیت بدنی، خواب و تغذیه مناسب و دسترسی به منابع حمایتی می‌تواند از عوامل مهم محافظت‌کننده باشد.مقاله حاضر با رویکرد مروری ـ تحلیلی و با استفاده از محتوای منابع تربیتی، روان‌شناختی، دینی و علمی، به بررسی شیوه‌های زندگی سالم در دوران نوجوانی با تأکید بر پیشگیری می‌پردازد. در این مقاله، ویژگی‌های دوران نوجوانی، نیازهای اساسی نوجوان، مسئله استقلال و هویت، روابط والدین و نوجوان، بلوغ جسمانی و عاطفی، مدیریت خشم و اضطراب، رشد اخلاقی و معنوی، تأثیر همسالان، پیشگیری از مصرف مواد، استفاده از فضای مجازی و نقش مدرسه و معلم بررسی شده است. بررسی مطالب نشان می‌دهد که پیشگیری مؤثر از آسیب‌های نوجوانی تنها با اعمال محدودیت و کنترل امکان‌پذیر نیست؛ بلکه نیازمند ایجاد رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد، احترام، گفت‌وگو، آموزش مهارت، نظارت متناسب با سن و فراهم کردن فرصت تجربه مسئولانه است. در این میان، خانواده و مدرسه دو محیط اساسی برای شکل‌گیری سبک زندگی سالم هستند و همکاری میان آن‌ها می‌تواند زمینه شناسایی زودهنگام مشکلات و حمایت به‌موقع از نوجوان را فراهم کند. نتیجه مقاله بر ضرورت حرکت از رویکرد «مقابله پس از آسیب» به سمت «توانمندسازی و پیشگیری پیش از آسیب» تأکید دارد.
رحیم زاده، نجیبه ; مرادی، اباصل ; نصیری ویه‌ئی، عهدیه ; مرادی، محمدمهدی.(1405).شیوه‌های زندگی سالم با رویکرد پیشگیری؛ نقش خانواده و مدرسه در سلامت و پیشگیری از آسیب‌های دوران نوجوانی.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(6).